Jasnota purpurowa to roślina jednoroczna lub dwuletnia z rodziny jasnotowatych, osiągająca 10–30 cm wysokości. Charakteryzuje się czterokanciastą łodygą, nagą lub owłosioną na krawędziach, często o różowym zabarwieniu. Liście jasnoty purpurowej są karbowane i mają krótkie włoski na wierzchniej stronie. Unerwienie liści jest łukowato pierzaste, ledwo widoczne. Kwiaty, w kolorze różowopurpurowym, wyrastają w kątach liści w górnej części łodygi. Ich długość wynosi 1–1,5 cm, a kielich jest zrosłodziałkowy i trwały.
Surowcem rośliny są jej części nadziemne, dokładniej kwiaty i liście, natomiast jadalna jest cała roślina. Zawarte w jasnocie purpurowej składniki aktywne odpowiadają za jej lecznicze właściwości. Wśród najważniejszych związków można wymienić:
- Glikozydy irydoidowe (działanie uspokajające i przeciwzapalne)
- Flawonoidy (działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające)
- Benzoksazynoidy (działanie przeciwzapalne)
- Antocyjany (działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne)
- Kwas arachidonowy (działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe)
- Olejki eteryczne
Jasnota purpurowa jest stosowana w medycynie ludowej od dawna. Stosuje się ją w wielu schorzeniach.. Glikozydy irydoidowe zawarte w roślinie wykazują działanie uspokajające. Napar z jasnoty sprawdzi się w sytuacjach stresowych. Ziele zwęża naczynia krwionośne, więc może łagodzić objawy miesiączkowe i pomagać w obfitych krwawieniach. Jest wykorzystywana w leczeniu reumatyzmu, ropni oraz ran. Jest stosowana również przy nadciśnieniu. Jasnota purpurowa znajduje zastosowanie także w kuchni np. jako dodatek liści do sałatek. Zawartość olejków eterycznych umożliwia wykorzystanie rośliny w aromaterapii.
Stosowanie Jasnoty porpurowej:
1. Świeże liście dodajemy do zup oraz sałatek.
2. Napar - 1-2 łyżki suszonego ziela jasnoty purpurowej zalewamy szklanką wrzątku i parzyć pod przykryciem przez kilka minut.
3. Ocet - Aby przygotować ocet z jasnoty purpurowej, musimy pół słoika posiekanego, kwitnącego i świeżego ziela zalać przegotowaną i ostudzoną wodą z cukrem w proporcji 5 łyżek cukru na litr wody. Następnie musimy dodać kilka łyżek octu jabłkowego, przykryć ściereczką i zabezpieczyć gumką, aby do środka nie dostały się muszki. Mieszamy codziennie wyparzoną łyżką aż ziele opadnie na dno. Biały gęstawy osad na górze to tzw. matka octowa. Po 3 tygodniach ocet przecedzamy i zlewamy do butelek, pozostawiając do sklarowania. Następnie raz jeszcze zlewamy płyn znad osadu, zakręcamy i odstawiamy w chłodne miejsce do dojrzewania. Tak wykonany ocet pijemy 1-2 łyżki, rozpuszczone w szklance wody.
4. Nalewka Aby wykonać nalewkę, należy szklankę świeżego ziela jasnoty purpurowej zalać 3 szklankami alkoholu 40%. Następnie odstawić na ok. 2 tygodnie. Po tym czasie trzeba ją przefiltrować i przelać do butelek z ciemnego szkła.
Tak przygotowaną nalewkę przechowujemy w zaciemnionym miejscu. Można pić ją po 10-15 ml rozcieńczoną w 100 ml wody np. z dodatkiem miodu.
5. Wino Wykonując wino, musimy 4 garście liści rośliny posiekać i spryskać 40% alkoholem, przykryć i odstawić na kilkanaście minut. 500 ml białego wina podgrzewamy (nie może się zagotować!) i zalewamy nim liście. Odstawiamy do przemacerowania na 2-3 tygodnie w temperaturze pokojowej, następnie przecedzamy.
Ze względu na brak odpowiednich badań nie zaleca się stosowania jasnoty purpurowej u dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz