Cynk - Zincum - Zn

 Cynk - Zn 

Cynk to pierwiastek, który zaliczany jest do mikroelementów, czyli pierwiastków śladowych, których zawartość w organizmie jest niewielka. 

Cynk pełni wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka i bardzo trudno jest mu przypisać rolę z wyłącznie jednej kategorii. Wchodzi w skład ponad 80 enzymów, a oddziałuje na około 300. Ma wpływ na strukturę części białek, a także przyswajanie witamin, m.in. witaminy A. Uczestniczy również w procesie podziału komórek, a także bierze udział w metabolizmie węglowodanów i kwasów tłuszczowych. 

 

 

Produkty bogate w cynk to: 

• ryby, 
• owoce morza (głównie ostrygi, krewetki), 
• mięso, 
• jaja, 
• rośliny strączkowe, 
• pomidory, 
• pieczywo pełnoziarniste, 
• natka pietruszki, 
• otręby pszenne, 
• warzywa kapustne 
• kakao, 
• komosa ryżowa (quinoa) 
• tofu, 
• dziki ryż, 
• sezam, 
• pestki dyni, 
• pieczarki, 
• nasiona słonecznika. 

 

Właściwości Cynku: 

• Udział w syntezie białek oraz kwasów nukleinowych RNA i DNA; 
• Odpowiedzialność za kurczliwość mięśni; 
• Udział w ekspresji genów; 
• Udział w procesie produkcji insuliny; 
• Utrzymywanie odpowiedniego stężenia witaminy A w organizmie, a także umożliwianie tkankom jej odpowiedniego zużycia; 
• Wpływ na poprawę sprawności intelektualnej - dotyczy to głównie osób w podeszłym wieku; 
• Udział w procesie regeneracji tkanek, a także mineralizacji kości; 
• Działanie bakteriostatyczne i przeciwzapalne, a tym samym również wsparcie układu odpornościowego poprzez oddziaływanie na grasicę; 
• Ochrona przed infekcjami; 
• Wpływ na sprawną pracę tarczycy; 
• Łagodzenie dolegliwości reumatycznych; 
• Wzmacnianie naczyń krwionośnych, a co za tym idzie - przeciwdziałanie żylakom. 

 

Zapotrzebowanie dzienne: 

• niemowlęta                                         – 2 mg dziennie; 

• dzieci od 1. do 9. roku życia              – do 3-5 mg dziennie; 

• dziewczęta w wieku od 10 do 18 lat   – 8-9 mg dziennie; 

• chłopcy w wieku od 10 do 18 lat         – 8-11 mg dziennie; 

• kobiety                                                – 8 mg dziennie; 

• mężczyźni                                           – 11 mg dziennie; 

• kobiety w ciąży                                    – 11-12 mg dziennie; 

• kobiety karmiące piersią                     – 12-13 mg dziennie. 

 

Objawy niedoboru cynku to: 

• Pogorszenie kondycji włosów 
• Szumy uszne 
• Charakterystyczne białe plamki na paznokciach 
• Zmniejszenie odporności organizmu 
• Kłopoty z koncentracją, pogorszenie pamięci 
• Brak apetytu 
• Suchość w ustach 
• Choroby skóry 
• Utrata smaku i węchu 
• Depresja lub apatia 
• zmniejszenie tolerancji na alkohol 

Uważa się, że niedobór cynku może być ważnym czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju choroby Alzheimera. 

 

Nadmiar cynku: 

Ilości cynku, które zazwyczaj występują w żywności, nie prowadzą do jego nadmiernego spożycia. 

Skutki długotrwałego przyjmowania dużych dawek cynku w tabletkach to: 

• obniżenie odpowiedzi immunologicznej organizmu 
• zmniejszenie stężenia frakcji HDL-cholesterolu 
• bóle żołądka 
• nudności 
• utrata apetytu 
• biegunka 
• bóle głowy 

Cynk w kosmetologii: 

Właściwości cynku są bardzo cenne dla kosmetologii, dlatego on sam lub jego związki często wykorzystuje się w składnikach kosmetyków. 

Przede wszystkim znaczenie ma jego działanie antyoksydacyjne, które jest niezastąpione w walce z wolnymi rodnikami. Poza tym cynk ma działanie osuszające i przeciwzapalne, a także łagodzi podrażnienia skóry, dlatego jest składnikiem kosmetyków przeznaczonych do walki z trądzikiem, trądzikiem różowatym, łojotokowym zapaleniem skóry czy atopowym zapaleniem skóry. Poprawia on także ogólny wygląd skóry i stan włosów. 

Tlenek cynku jest często dodawany do pudrów i kremów przeciwsłonecznych, ponieważ wykazuje działanie promieniochronne i zmniejsza ryzyko raka skóry (stanowi filtr mechaniczny przed promieniami UV). Kosmetyki, które zawierają ten składnik, przywracają skórze naturalne pH, pomagają w jej oczyszczaniu i redukują zaskórniki.