Żelazo - ferrum

 

Żelazo jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym dla ludzkiego organizmu. Odgrywa kluczową rolę w wielu procesach biologicznych, w tym w transporcie tlenu, syntezie DNA i funkcjonowaniu układu nerwowego i odpornościowego.

Wpływ na organizm człowieka

·         Transport tlenu: Żelazo jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen z płuc do innych organów.

·         Funkcjonowanie mięśni: Mioglobina, zawierająca żelazo, magazynuje tlen w mięśniach, wspomagając ich regenerację.

·         Układ nerwowy: Żelazo wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i intelektualne.

·         Układ odpornościowy: Wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego.

·         Synteza DNA i neuroprzekaźników: Uczestniczy w syntezie DNA i niektórych neuroprzekaźników.

Naturalne źródła żelaza

·         Żelazo hemowe:

o   Mięso (zwłaszcza czerwone),

o   Podroby,

o   Krewetki,

o   Żółtka jajek.

·         Żelazo niehemowe:

o   Pestki dyni,

o   Kakao,

o   Buraki,

o   Daktyle,

o   Natka pietruszki,

o   Orzechy,

o   Rośliny strączkowe.

Dzienne Zapotrzebowanie na Żelazo

·         Mężczyźni: około 10 mg dziennie.

·         Kobiety w wieku rozrodczym: 15-20 mg dziennie.

·         Kobiety w ciąży: 27 mg dziennie.

·         Kobiety karmiące piersią: 10-20 mg dziennie.

·         Kobiety po menopauzie: 10 mg dziennie.

Dzieci i młodzież: zależy od wieku, np. dziewczęta 15 mg, chłopcy 12 mg

 

Niedobór Żelaza

Objawy:

·         Zmęczenie i osłabienie: Przewlekłe uczucie zmęczenia jest jednym z najczęstszych objawów.

·         Bladość skóry: Zwłaszcza na twarzy lub pod paznokciami

·         Duszności: Trudności z oddychaniem.

·         Kołatanie serca: Przyspieszone bicie serca.

·         Zimne dłonie lub stopy: Uczucie zimna.

·         Łamliwe paznokcie: Paznokcie mogą być słabe, wklęsłe lub rozdwajające się.

·         Wypadanie włosów: Osłabienie kondycji włosów.

·         Problemy neurologiczne: Zaburzenia pamięci i koncentracji

·         Pęknięcia w kącikach ust: Zajady.

Skutki:

·         Anemia

·         Zmniejszona wydolność fizyczna

·         Zwiększona podatność na infekcje

Nadmiar Żelaza

Objawy:

·         Zmęczenie: Chroniczne uczucie zmęczenia.

·         Bóle i zawroty głowy: Mogą wystąpić mroczki przed oczami.

·         Szumy w uszach: Uszkodzenie słuchu.

·         Zaburzenia psychosomatyczne: Problemy ze zdrowiem psychicznym.

·         Bóle brzucha i stawów: Mogą pojawić się wraz z postępem choroby.

Skutki:

·         Hemochromatoza

·         Uszkodzenie wątroby

·         Cukrzyca

·         Niepłodność

Zniszczenie narządów wewnętrznych przy długotrwałym nadmiarze

 

Bibliografia:

1.       https://bloodlab.pl/blog/znaczenie-zelaza-w-organizmie-jakie-sa-jego-najwazniejsze-funkcje         

2.      https://www.medistore.com.pl/a/zdrowie/zelazo        

3.      https://medpak.com.pl/blog/mineraly/zelazo-i-jego-skutki-niedoboru-w-organizmie-w-czym-jest 

4.      https://ladyfit.pl/jakie-sa-najlepsze-roslinne-zrodla-zelaza-przewodnik-dla-wegetarian/